Spór o dowody – jak do końca 2019 roku należy udokumentować wewnątrzwspólnotową dostawę towarów?

Obowiązki dokumentacyjne związane ze stawką 0% w transakcjach wewnątrzwspólnotowych.

Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (tzw. WDT) co do zasady opodatkowana jest 0% stawką VAT. Zastosowanie tej preferencji wymaga jednak spełnienia określonych warunków, których wypełnienie bywa problematyczne.

Największym źródłem niepewności dla podatników jest to, czy posiadane dowody potwierdzające, że towary będące przedmiotem WDT zostały wywiezione z Polski i dostarczone do nabywcy na terytorium innego państwa UE zostaną zaakceptowane przez organy podatkowe i uznane za wystarczające. Za dowody te uznaje się następujące dokumenty:

  • w przypadku gdy przewóz towarów zlecany jest przewoźnikowi (spedytorowi) – dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora), z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium innego państwa UE,

  • w przypadku gdy wywóz towarów jest dokonywany przy użyciu własnego środka transportu podatnika lub nabywcy – dokument zawierający co najmniej: imię i nazwisko lub nazwę oraz adres siedziby działalności gospodarczej sprzedawcy i nabywcy, adres, pod który towary są przewożone, określenie towarów i ich ilości, potwierdzenie przyjęcia towarów przez nabywcę, rodzaj oraz numer rejestracyjny środka transportu, którym są wywożone towary,

  • specyfikację poszczególnych sztuk ładunku.


Wskazane wyżej dokumenty muszą łącznie potwierdzać dostarczenie towarów będących przedmiotem WDT do nabywcy na terytorium innego państwa UE. Jeżeli jednak fakt dostarczenia towarów nie wynika z nich w sposób jednoznaczny, istnieje możliwość posłużenia się innymi dokumentami wskazującymi, że podatnik dokonał WDT. Są to w szczególności:

  • korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie,

  • dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu,

  • dokument potwierdzający zapłatę za towar (z wyjątkiem przypadków, gdy dostawa ma charakter nieodpłatny lub zobowiązanie jest realizowane w innej formie; w takim przypadku musi to być inny dokument stwierdzający wygaśnięcie zobowiązania),

  • dowód potwierdzający, że towar został przyjęty przez nabywcę na terytorium innego państwa UE.


Można zatem powiedzieć, że obowiązuje pewien „podstawowy” katalog dokumentów potwierdzających dokonanie przez podatnika wywozu towarów i ich dostawę na terytorium innego państwa UE. W razie potrzeby mogą one zostać uzupełnione dodatkowymi dokumentami, których katalog ma charakter otwarty.

Zgromadzenie odpowiednich dowodów potwierdzających WDT jest dla podatników kluczowe, ich brak niesie bowiem za sobą dotkliwe konsekwencje – w sytuacji gdy podatnik nie posiada odpowiednich dokumentów w odniesieniu do danej dostawy, ma obowiązek wykazać ją ze stawką właściwą dla dostawy krajowej, tak jakby transakcja odbyła się w Polsce.

Praktyka pokazuje, że zebranie wystarczających dowodów potwierdzających WDT jest nadal kwestią sporną – zdarza się bowiem, że organy podatkowe podchodzą do tego warunku bardzo rygorystycznie i nierzadko kwestionują rzetelność oraz jednoznaczność zgromadzonych przez podatnika dowodów, pozbawiając go prawa do zastosowania stawki VAT 0%. Wśród przyczyn tych sporów można przykładowo wskazać braki formalne posiadanych przez podatnika dokumentów, brak któregokolwiek z nich czy też brak odpowiedniej informacji, która powinna z danego dokumentu wynikać. W przeszłości organy podważały również formę zgromadzonych dokumentów czy też tryb ich uzyskiwania.

Choć mogłoby się wydawać, że większość wątpliwości dotyczących dokumentacji WDT została już rozstrzygnięta przez sądy administracyjne, wciąż dochodzi do sporów pomiędzy podatnikami a fiskusem na tym tle. W rezultacie, zawarty w przepisach katalog dokumentów potwierdzających WDT, zamiast gwarantować podatnikom bezpieczne stosowanie preferencyjnej stawki VAT, stanowi dla nich źródło niepewności. To po stronie podatnika leży bowiem ciężar udowodnienia, że dana dostawa spełnia warunki WDT i może być opodatkowana stawką VAT 0%.

Karolina Burzyńska
Associate, Enodo Advisors

Podziel się

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn